Artykuł

Polskie akcenty w 70. rocznicę operacji Market Garden

Streszczenie:W tym roku, w 70. rocznicę bitwy pod Arnhem, Holendrzy zaplanowali wyjątkowo bogaty program uroczystości związanych z największą operacją powietrzno-desantową „Market Garden”.

W dniach od 17. do 21. września 2014 roku, w różnych miejscowościach odbywały się towarzyszące oficjalnym obchodom wydarzenia, takie jak: przejazdy i pokazy historycznych pojazdów, desanty spadochroniarzy, przeprawy pontonowe żołnierzy i weteranów przez Ren, widowisko na historycznym moście w Arnhem i inne. Wszystkie gromadziły tłumy mieszkańców, a także specjalnie przybyłych tu gości i turystów z różnych krajów świata.

Miejscem najważniejszych uroczystości jest co roku Arnhem, gdzie liczne delegacje składają wieńce pod pomnikiem „17. September 1944” oraz cmentarz wojenny w Oosterbeek. Z kolei Driel, małe miasteczko w pobliżu Arnhem, co roku organizuje Dzień Polski dla uczczenia pamięci polskich spadochroniarzy z Pierwszej Samodzielnej Brygady Spadochronowej (1SBS), utworzonej przez gen. Stanisława Sosabowskiego i walczącej pod jego dowództwem w bitwie pod Arnhem.W tym roku uroczystości na Placu Polskim w sobotę 20. września zyskały wyjątkową rangę. Przybyli tu: Jego Wysokość Król Wilhelm Aleksander, Prezydent RP Bronisław Komorowski, Minister Obrony Królestwa Niderlandów pani J. Hennis-Plasschaert, a także przedstawiciele ambasad W. Brytanii, Kanady, St. Zjednoczonych i Polski. Szczelnie wypełniony delegacjami i gośćmi, a wśród nich weteranami, Plac Polski stał się miejscem nie tylko hołdu dla polskich żołnierzy, ale też czytelnego przekazu dla świata dot. wspólnoty obronności w ramach NATO.

Szczególny charakter 70. rocznicy zaakcentował przelot nisko lecących nad placem samolotów, witany i nagradzany brawami podczas znakomitego wystąpienia pani Minister Obrony. Przypomniała ona nierówną walkę polskich żołnierzy i zwracając się do polskich weteranów powiedziała: „70 lat później wciąż inspiruje nas Wasza odwaga, determinacja i niezrównana siła przetrwania.(…) Położyliście kamień węgielny pod naszą dzisiejszą wolność. I daliście z siebie absolutnie wszystko. (…) Naszej wdzięczności nie ma końca!”. Prezydent B. Komorowski podziękował Holendrom, a zwłaszcza mieszkańcom Driel, za wieloletnią pamięć o naszych bohaterach. Po latach starań zainicjowanych przez świadka tamtych historycznych wydarzeń - Corę Baltussen, polscy spadochroniarze i pośmiertnie ich dowódca, gen. S Sosabowski, zostali w roku 2006 uhonorowani najwyższymi odznaczeniami holenderskimi.

W trakcie uroczystości złożono wieńce i kwiaty pod pomnikiem „Surge Polonia” („Powstań Polsko”), ofiarowanym przez mieszkańców Driel i przy pomniku gen. S. Sosabowskiego ufundowanym przez kombatantów brytyjskich. Zabrzmiały hymny Polski, W.Brytanii i Holandii, a także polskie pieśni w wykonaniu dzieci holenderskich i polskich - Promyków Krakowa. Honorowymi gośćmi uroczystości było 12.polskich weteranów, którzy mimo sędziwego wieku (ponad 90 lat) przybyli tu z różnych krajów. W oprawie uroczystości uczestniczyła 6. Brygada Powietrzno-desantowa z Krakowa oraz wiele polskich delegacji, stowarzyszeń kombatanckich i harcerzy . Nasi żołnierze oprócz oficjalnych uroczystości w Arnhem i Oosterbeek brali również udział w pokazach historycznych skoków spadochronowych i w przeprawie przez Ren.

Jednym ze stałych elementów uroczystości w Arnhem i Driel jest od 1994 roku obecność „Promyków Krakowa"- zespołu muzycznego grającego muzykę polską a występującego w strojach ludowych z różnych regionów Polski. W Driel zespół dwa dni wcześniej powitał hejnałem krakowskim i marszem spadochroniarzy polskich weteranów przybyłych na otwarcie Centrum Informacyjnego pt. ”Polacy z Driel – związani przyjaźnią i wdzięcznością”. Tytuły plansz wystawowych: „Niepokorny generał”- o gen. S. Sosabowskim, „Niehonorowo potraktowani” i inne przekazują zweryfikowaną po latach wiedzę historyczną o bohaterstwie i ofiarności Polaków w tej bitwie. Uroczystym zakończeniem tego dnia był wieczorny koncert, podczas którego zespół Promyki Krakowa pod kierownictwem Romy Krzemień wykonał utwory muzyki polskiej, w tym także mazurki Chopina w aranżacji na zespół smyczkowy. (cały występ będzie niebawem dostępny na portalu YouTube).

Zaskoczeniem dla nas, Polaków, był widok flag polskich i brytyjskich - oprócz flag holenderskich - na domach mieszkańców Driel, jak również niezwykle życzliwy stosunek mieszkańców do przybyłych gości. Wieczorny przemarsz weteranów ulicami Arnhem wśród niemilknących oklasków ludzi zgromadzonych na chodnikach pozostanie nam na zawsze w pamięci. Dzięki przepięknym strojom ludowym także Promyki Krakowa wzbudzają duże zainteresowane i mają wielu przyjaciół. Jednym z nich jest weteran brytyjski i działacz kombatancki major brygady Tony Hibbert, który w tym roku nie mógł przybyć na uroczystości. Był on wraz z Sir Brianem Urquhartem inicjatorem budowy pomnika gen. S. Sosabowskiego w Driel. Mamy nadzieję, że dotrą do niego nasze filmy i zdjęcia i sprawią mu radość.

Nie sposób w tak krótkiej relacji opowiedzieć, a nawet wymienić wszystkich miejsc i wydarzeń tegorocznych obchodów, spotkań i zawiązanych przyjaźni. Z roku na rok można zauważyć coraz większe zainteresowanie ze strony gości, turystów i grup rekonstrukcji historycznych udziałem w tych uroczystościach. Przybywające tu od 20 lat, na zaproszenie Fundacji Driel-Polen, dzieci i młodzież z zespołu Promyki Krakowa, doświadczają tego, że ostatnie słowa polskiego żołnierza wyszeptane 70 lat temu do pielęgniarki Cory Baltussen: „All men are brothers” („Wszyscy ludzie są braćmi”) są tutaj żywe.

Autor: Anna Kołodziejczyk – wiceprezes Stowarzyszenia Przyjaciół Zespołu Promyki Krakowa Data publikacji: 2014-10-22 Ilość stron: 1 Cena: 0